Objawienie Pańskie

6 stycznia Kościół obchodzi Święto Objawienia Pańskiego – jest to najstarsze święto chrześcijańskie poświęcone Chrystusowi. Święto Epifanii przypomina o światłości, jaka przyszła na świat w Jezusie Chrystusie dla wszystkich ludzi. Dlatego też w tym dniu w wielu Kościołach wspomina się dzieło misji – chrześcijan, którzy z narażeniem życia i zdrowia niosą Dobrą Nowinę o Jezusie Chrystusie.

Kościół Wschodni obchodzi Święto Chrztu Pańskiego i Objawienia Pańskiego jednocześnie. Kościoły zachodnie – rzymskokatolicki, ewangelickie, anglikańskie i starokatolickie – wspominają Chrzest Pański w pierwszą niedzielę po Epifanii.

W okresie reformacji Marcin Luter podejmował próby zmiany nazwy Święta Epifanii na Święto Chrztu Pańskiego, jednak nie mógł się przebić ze swoją opinią. Nacisk na chrzcielny wymiar Święta Epifanii posiadała jego oktawa w Mszale św. Piusa V.

Ze Świętem Epifanii związane są zwyczaje liturgiczne (święcenie wody, błogosławienie domów, konsekracje dziewic, uroczyste ogłoszenie daty Wielkanocy i terminów ruchomych świąt kościelnych – np. w Turynie i Kolonii), ale również legendy związane z postaciami Trzech Króli (Magów), których – zgodnie z tradycją – relikwie spoczywają w katedrze kolońskiej.

Symbolika Trzech Króli przez stulecia była rozważana w kazaniach i opracowaniach teologicznych. I tak papież Grzegorz Wielki mówił w swojej homilii o tym, że dla wielu gwiazda znad Pól Betlejemskich była Duchem Świętym, który później zstąpił na Pana podczas chrztu w rzece Jordan, a dla innych była aniołem, który oznajmił pasterzom Ewangelię o narodzeniu Mesjasza.

Także ukłon trzech magów posiadał w tradycji liturgicznej głęboką wymowę – miał on być wyrazem uniwersalnego charakteru Ewangelii, a co za tym idzie – misji Kościoła. Według źródeł patrystycznych również dary złożone przez „Trzech Króli” miały swoją symbolikę:

  • złoto podkreślało królewską godność Chrystusa,

  • kadzidło złożone było jako ofiara dziękczynna Bogu,

  • a mirra, którą namaszcza się ciało zmarłych, miała być zapowiedzią Golgoty.

Ogłaszanie daty Wielkanocy

Tradycja ogłaszania daty święta Wielkanocy oraz pozostałych świąt ruchomych pochodzi z IV w. i zrodziła się w Kościele w związku ze sporem o datę obchodzenia Paschy. Od końca II wieku zaczęły występować rozbieżności w dacie obchodzenia Paschy. Część chrześcijan obchodziła Paschę 14 dnia miesiąca nizan, który dla Izraelitów był dniem ofiarowania baranków paschalnych. Stąd nazywano ich kwartodecymanami (od łac. quartus decimus – czternasty). Zwolennicy tej daty, przekonani byli o słuszności swojego wyboru, podając uzasadnienie, iż śmierć Chrystusa zastąpiła wszystkie ofiary Starego Testamentu, a Jego Pascha – Paschę żydowską.

Według zwolenników innej daty świętowania Paschy, związanej z Rzymem, Paschę celebrowano w niedzielę przypadającą po 14 dniu miesiąca nizan. Zwolennicy tej tradycji podkreślali ważność niedzieli, jako dnia zmartwychwstania Chrystusa. Jednocześnie świadomie zrywali z żydowskimi zwyczajami, wyrażającymi Przymierze zawarte z Narodem Wybranym, gdyż w jego miejsce Chrystus ustanowił Nowe Przymierze.

Spór oczywiście nie wygasał, wrócił podczas Soboru w Nicei (325). Ojcowie Soboru wezwali, aby wszyscy celebrowali Paschę „jednym sercem” i w tym samym dniu, którym powinna być niedziela. Miała to być pierwsza niedziela po pierwszej wiosennej pełni księżyca, czyli następującej po przesileniu wiosennym. Ustalanie daty Paschy Ojcowie Soborowi zlecili patriarsze Aleksandrii, dlatego że miasto to słynęło z wysokiego poziomu studiów w dziedzinie astronomii. Biskup Aleksandrii miał każdego roku przekazywać dokładnie ustaloną datę Wielkanocy do Rzymu, skąd przesyłano ją pozostałym Kościołom, aby te z kolei mogły ją ogłosić w Uroczystość Objawienia Pańskiego. Zwyczaj ten przetrwał w Kościele aż do dnia dzisiejszego.

W naszym kościele obrzęd ogłoszenia daty Wielkanocy ma miejsce w czasie uroczystych nieszporów Epifanii o godz. 16:30.

Msze Święte w tym dniu:

  • dnia poprzedzającego – Wigilia o godz. 18:00;

  • w sam dzień uroczystości – o godz. 8:00, 10:00 i 11:30.

Scroll to Top